

D4004

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨ་ཏི་ཛྙཱ་ན་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ་བྲྀཏྟི། བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོའི་འགྲེལ་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རང་གཞན་དོན་གྲུབ་དྲི་མེད་བློ་ལྡན་པ། ། སྐུ་གཉིས་ལྡན་པའི་འདྲེན་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས། །ཆོས་ཉིད་དོན་གསལ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །དོན་གསལ་ཕྱིར་ནི་འབད་པ་ཆེན་པོ་བྱ། །འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པའི་དུས་གཅིག་ན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་ལོག་པར་རྟོག་པ བསལ་བའི་ཆེད་དུ་ཚིག་གི་ཆ་རྣམ་པ་བཞི་དང་ལྡན་པར་བཤད་པའོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་འོག་མིན་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟངས་ན་བཞུགས་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པས་སོ། །ལྡན་པ་ ནི་ཡོན་ཏན་དྲུག་དང་ལྡན་པས་སོ།།འདས་པ་ནི་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་གཉིས་ཀ་ལ་མི་གནས་པ་སྟེ། མངོན་པར་རྟོགས་པ་ལས་ཀྱང་། ཚུ་རོལ་ཕ་རོལ་མཐའ་ལ་མིན། །དེ་དག་བར་ན་མི་གནས་ཤིང་། །དུས་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཤེས་པས། །ཞེས་བཤད། ཡང་། འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །འདི་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལ། །མྱ་ངན་འདས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་སོ། །ཁ་ཅིག་ནི། མ་རིག་གཉིད་ལས་སངས་ཕྱིར་དང་། །བློ་རྒྱས་ཕྱིར་ནས་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་དང་ཡང མཚུངས་སོ།།ཡང་ན་བཅོམ་པ་ནི་བདུད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཅོམ་པའམ། ལྡན་པ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པས་སོ། །དེས་སྟོན་པ་བཤད་ནས་གནས་ནི་འོག་མིན་ཅེས་པས་ཏེ། འོག་མིན་གྱི་གནས་སྟུག་པོ་བཀོད་པའི་ཞིང་ཁམས་དེ་ལས་ལྷའི་རྒྱལ་པོ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ལྷ་བཞུགས་པས་ན་ དེའི་ཁང་བཟངས་སོ་།།བཞུགས་པའི་སྤྱོད་ལམ་གྱིས་སོ། །ཡང་ན་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཞེས་འཆད་དོ། །ཆོས་སྟོན་པ་དང་རྣམ་པར་དཀར་བའི་ཆོས་གཞན་སྟོན་པ་ལ་ཞུ་བ་པོ་རྟེན་གྱི་གང་ཟག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་ སོ།།དེ་ལ་སྟོན་པ་དག་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་ལྡན་པས་གནས་འོག་མིན་དུ་ཞུ་བ་པོ་དག་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཞུས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཟུང་འཇུག་ལ་སོགས་པ་སྔགས་ཀྱི་དོན་དུ་འགྲེལ་པ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཞུས་པའི་ཚིག་ནི་བཙུན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ནམ་འཆི་ཀ་མའི་སེམས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི་ཞེས་གསོལ་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ།དེ་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སོགས་པ་ཧ་ཅང་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་དེ། །རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་ཕྱིར་རོ། ། ཞེས་བཤད་པ་ནས། གཏོང་བ་ཆེ་དང་བློ་ཆེ་བ་དང་མཐུ་ཆེ་དང་། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེག་ཆེན་མཆོག་ལ་ཞུགས་པ་དང་། །གོ་ཆ་ཆེན་པོ་བགོས་ཤིང་བདུད་ཀྱི་སྒྱུ་འདུལ་བ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སེམས་དཔའ་ཆེ་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པས་ཆེན་པོའི་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི དོན་ལ་དཔའ་བས་སོ་ཞེས་ཀྱང་བཤད།འཕགས་པ་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རིང་དུ་གྱུར་པས་འཕགས་པ་སྟེ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་རྩིབས་བཅོམ་པས་སོ། །དེས་ན་ཨརྷཏ་ཀྱི་སྒྲ་ལས་བཤད་དོ། །མིང་གིས་མཚོན་ནས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་ཆོས་རྟགས་ཀྱི་ཕྱག་རྒྱ་བཞི་ཡིས་ རྒྱས་ཐེབས་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་ནམ་འཆི་བ་སྟེ།མི་རྟག་པར་གྱུར་པས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་འཁོར་བའི་སེམས་ཅན་དེ་མི་རྟག་པ་སྟེ་། སྲོག་འཇོམས་པ་འཆི་ཀ་མ་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལས་འབྱུང་བའི་དུས་སུ་སེམས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བྱ་ ཞེས་ཞུས་པ་དང་།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ཁྱོད་ཀྱིས་ང་ལ་ཞུས་པ་དེ་ལེགས་ཏེ་ཡིད་དང་བའི་སྒོ་ནས་ཉོན་ཅིག་།ངས་ལེགས་པར་བཤད་པར་བྱ་ཡི་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ཏེ། ཐོག་མ་ནས་རང་གི་སེམས་མ་རྟོགས་པས་འཁོར་ བར་འཁྱམ་པས་ན་དེ་ལ་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་རྣམས་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་དོ་།།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ལས་མ་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ།

梵文为：圣超越智慧大乘经论。藏文为：圣超越智慧大乘经论。敬礼一切佛菩萨。
敬礼具足自他二利、无垢智慧、二身圆满的导师。为明了法性义理超越智慧的含义，我将作大精进。
'如是我闻一时'等所说，为了遣除某些声闻的邪解，以四种文句分别解说。
'世尊住在色究竟天王宫殿中'等所说，世尊是因为已断尽一切烦恼和随烦恼。具足是因为具足六种功德。超越是不住于轮回和涅槃二者，如《现观论》中说：'不住此岸彼岸边，亦不住于其中间，了知诸时皆平等。'又说：'轮回以及涅槃，此二者实不存在，于遍知轮回时，说为证得涅槃。'故称为世尊。
有些人说：'因从无明睡中觉醒，因智慧广大故称佛'也相同。
或者说'降伏'是降伏四魔等，'具足'是具足功德。说明导师之后，处所是'色究竟'，即色究竟天密严刹土中，因有离分别天王居住，故为其宫殿。'住'是威仪。或解释为入定。
为显示请法及显示其他清净法的请法者之所依补特伽罗，故说'尔时虚空藏菩萨摩诃萨'。
其中导师清净即世尊具足圆满报身，于色究竟处所，请法者清净即菩萨请问，有人解释为如来藏等密义。
请问之词即'尊者世尊，菩萨应如何观察临终心'等所说。其中世尊等过于广说已足。
所谓菩萨：'菩提具虚空性相，因断除一切分别'如是所说。又说：'大布施、大智慧、大威力，入诸佛最胜大乘中，披大铠甲降伏魔幻术，因此称为大菩萨。'大的含义即是如此，也说是因为勇于利益众生。
圣者是远离业和烦恼故为圣者，即破坏缘起之辐。故从'阿罗汉'之词解释。
以名表示虚空藏以四法印印持的众生之死亡，即无常故，于十二缘起支中轮回的众生无常，即如临终王经等所说时，应如何观察心而请问。
世尊告曰：'虚空藏，你向我请问此事甚善，当以欢喜心谛听，我当善说。'从最初未了悟自心故流转轮回，因此不可能离开生老病死。因为未超越缘起法故。

།དེའི་ཕྱིར་ན་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པས་འདའ་ཀའི་ཡེ་ཤེས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་དེ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དུས་ལས་མཚོན་ ནས་ནམ་འཆི་ཀ་མའི་བསྒོམ་པར་བྱའོ།།དེ་ཡང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ལ། །བརྟུན་པས་འགྲུབ་པས་སྐྱེས་བུ་དང་། །མགོ་ལ་མེ་ཤོར་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གང་བསྒོམ་པའི་དངོས་པོ་དང་བཅས་པས་བསྟན་ནས། དེ་ནི་དེ་དག་གི་ངོ་ བོ་ཉིད་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་འཆད་པར་འདོད་ནས་དྲི་བས་འདའ་ཀ་མའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་དེ་གང་ཞེ་ན་ཞེས་དྲིས་པ་དང་།དེ་ལ་ཞེས་ཡུལ་དུ་བྱས་ཏེ་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པ་དེའོ། །ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་ བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནི་གྲངས་དང་དངོས་པོའི་ཐམས་ཅད་དེ་མ་ལུས་པའོ། །ཆོས་ནི་མཚན་ཉིད་འཛིན་ཕྱིར་ཆོས་ཞེས་བྱ་ཞེས་གསུངས་པས་ཁྱབ་པར་བྱ་བའི་ཁྱབ་བྱ་ལ་མ་ཁྱབ་པ་མེད་པས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ སྟེ།དཀོན་བརྩེགས་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་དག་པ་སྟེ། །ཉེས་སྐྱོན་ལ་སོགས་དམིགས་པ་མེད། །དེ་བས་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ལ། །དངོས་སོགས་འཛིན་པ་ག་ལ་སྲིད། །ཅེས་གསུངས་པས་ན་རང་དང་སྤྱིའི་ཆོས་དེ་ཐམས་ཅད་དངོས་པོ་མེད་པས་དོན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ སྟོང་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་གསལ་སྣང་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་འདས་པར་བཤད་དོ།།དེའི་ཕྱིར་ན། ནམ་མཁའ་མཐོང་ཞེས་སེམས་ཅན་ཚིག་ཏུ་རབ་བརྗོད་པ། །ནམ་མཁའ་ཇི་ལྟར་མཐོང་སྟེ་དོན་འདི་བརྟག་པར་བགྱི། །དེ་ལྟར་ཆོས་མཐོང་བ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བསྟན། །ཅེས་དཔེ་ དོན་སྦྱར་བ་ཡང་ཡང་བཤད་དོ།།དེས་དངོས་པོ་དོན་དམ་མཚན་ཉིད་ལ་གནས་པ་བཤད་ནས་གང་ཟག་ལ་ལྟོས་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ལ་གནོད་པ་མེད་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར། ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་སུ་འདུས་པས་ན་སྙིང་རྗེ་ ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ།གང་ཟག་ཤེས་རབ་ཤས་ཆུང་བ་བློ་ཐ་མ་ལ་བསླབ་པ་རྣམས་ལ་ལྟོས་ནས་སྣང་བ་འདི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་གཞན་ལས་མི་གནོད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཐེག་པ་རྣམ་གཉིས་ཀྱང་ཁས་ལེན་པར་ སྣང་ན་དེ་ལས་འདི་རབ་ཏུ་མི་གནས་པ་དོན་གསལ་སྟོང་པར་གནས་པས་ན་།སྟོང་པ་ཁོ་ན་ཡང་མིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་བཤད། ཐེག་པ་གོང་མ་རྣམས་མི་གནོད་པ་ཙམ་ཡོད་པས་མིན་ཏེ་། ཕན་འདོགས་དང་བཅས་པས་གནས་པས་ཐེག་པ་རིན་ཆེན་ གསལ་ལས་ཀྱང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་ལ་རབ་གནས་པ་། །སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཐག་མི་རིང་། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཟུང་འབྲེལ་ན། །སྤྱོད་ཚུལ་གང་ལྟར་གནས་ཀྱང་སྟེ། །ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དབུ་མ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལས། སྙིང་རྗེའི་ཡུལ་དུ་ སེམས་ཅན་ཏེ།།དེ་རྒྱུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པས་ན་འགལ་བ་མེད་པ་དང་། །བསླབ་བཏུས་ལས་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་བློ་བརྟན་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པས་ན་གང་མཐའ་གཉིས་སུ་མི་ལྷུང་བར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ ཀྱང་མཐའ་གཉིས་ལས་མ་ལྟོས་པས་འཇུག་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས་སོ།།དེས་ན་ཚིག་དོན་ནི་རྟོགས་སླ་བས་ཧ་ཅང་མ་སྤྲོས་སོ། །དེས་ཆད་ལྟ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་བཀག་ནས། ད་ནི་དངོས་ཀྱི་དོན་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རིགས་དོན་ལ་བསྒོམ་པ་འཆད་པ་ནི། ཆོས་ཐམས་ ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་ན་མི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བསྟན་པ་སྟེ་།དེ་ཡང་རང་ལ་སྣང་བའི་ཆོས་འདི་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བས་སྒྲིབ་བྱེད་མེད་དེ། དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་བ་སྟེ་།དཔེར་ན་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་བཞིན་ནོ།

因此，欲求远离生老病死者，应当修习临终智慧自然成就离戏论。以时间为标志而修习临终时。如是说：'成办事业者，精进则能成，如人头上起火般。'如是说应当修习。如是已说明所修之事物后，为欲说明彼等之本性及戏论，故问曰：'所谓临终智慧是何？'
对此作为对境而修习彼智慧。如何修习？一切法自性清净故，应当修习无实有之想。所谓一切法者，即数量与事物之一切无余。法者，如说'由持相故名为法'，能遍于所遍无不遍故，一切法自性或本性清净。
如《宝积经》云：'一切诸法清净，无有过失等所缘，是故于自性本体，岂有执著实等？'是故一切自共诸法无实有，义理本性空性，不可言说之明显显现超越本性而说。因此：'如说众生见虚空，当观此义如何见虚空？如是见法亦如来所说。'如是一再宣说比喻与意义之结合。
如是已说胜义实相之安住后，为显示依止补特伽罗故，为显示世俗无边故，为断除世俗因果无害故说：'一切法摄于菩提心故，应当修习大悲之想。'
对于根器下劣智慧微薄之补特伽罗学处而言，此现相非无，一切法之根本不受他害之殊胜，二乘亦许可，较彼此更不住于明显空性中故。然非唯空，如说：'空性大悲为心要。'非仅上乘无害，具有利益而住，如《宝乘》亦云：'安住菩提心，不远离空性等，方便智慧双运时，无论住何种行相，于真实性无变异。'
又如《中观真实性》云：'大悲所缘众生，彼因从菩提心生。'故无相违。《学处摄集》亦云：'于菩提当坚固心。'故为不堕二边而说。因此古代诸师亦说当不依二边而入。其文义易解故未广说。
如是遮除断见等已，今说正义一切显现之理趣修习：'一切法自性光明故，应当修习无所缘想。'即一切此现前诸法于本性离分别故无能障，譬如虚空自性清净。是故一切法光明，譬如日光。

།དེ་ལ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་ཁྱེད་ཀྱི་དཔེ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ། ནམ་མཁའ་དག་པ་ལ་ཉི་མ་སྣང་བ་ལ་འོད་ཟེར་གསལ་ཀྱང་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་ན་མི་གསལ་བ་བཞིན་དཔེ་མ་གྲུབ་ སྟེ།གནོད་དོ་ཞེ་ན། དེས་མི་གནོད་དེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ལ་ནི་ནམ་ཡང་སྒྲིབ་གཡོགས་ཡོད་པས་མི་གསལ་བ་དང་མེད་པས་གསལ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་སྟེ་སྤྱི་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ལ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལ་འོད་གསལ་བ་སྒྲིབ་པ་མེད་པ་དང་། མི་གསལ་བ་སྒྲིབ་བཅས་ མེད་པས་ན་སེམས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ལ་ཡིན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གསལ་བ་མེད་ལ། སྒྲིབ་པས་མི་གསལ་བ་མེད་པར། ཡང་དབུ་མ་རིགས་པ་བརྟག་པ་ལས། ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་གནས་པ་ལ་། །དུས་དང་ཆེ་ཆུང་ གསལ་མི་གསལ།།འབྱེད་པར་གྱུར་པའི་གང་ཟག་དེ། ང་ཡི་འཁོར་དུ་ཇི་སྟེ་རིགས། །དེ་བས་འོད་གསལ་སྟོང་བ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེས་ན་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་པ་མེད་པ་སྣང་ཙམ་ཉིད་ན་སྟོང་པས་ན་ཡུལ་མི་དམིགས་ཏེ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མི་དམིགས་པས་ན་ དམིགས་བྱ་དམིགས་བྱེད་གཉི་ག་ལ།གྲུབ་པ་གནས་མེད་པའི་ཕྱིར་མི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་སྐབས་ཀྱི་ཚིག་གི་བསྒོམ་པའི་དངོས་པོ་དེས་འཆི་ཀ་མའི་ཚེ་ཞེས་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འོ་ན་གལ་ཏེ་འཆི་ཁ་ཁོ་ན་བསྒོམ་གྱི་ གཞན་དུ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན།།དེའི་རྒོལ་བ་ལ་སྐབས་མེད་དེ། འཆི་ཁ་ཞེས་པ་ནི་དངོས་པོ་དང་དུས་ལ་ངེས་པར་གཟུང་བ་མེད་དེ། དབུ་མ་སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ལས། །མི་རྟག་འགྱུར་ལ་གནས་དང་དུས། །གང་འདི་ཡོད་པར་ངས་མ་མཐོང་། །དེ་བས་སྐྱེས་པ་ཁོ་ན་ནས། །འཆི་བདག་ ཁ་ན་གནས་པ་ཡིན།།ཞེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་། ནམ་ཞིག་སངས་རྒྱས་མ་གཏོགས་པར། །མི་རྟག་ལ་སོགས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་རང་ལ་འཆི་བའི་དུས་ངེས་པ་མེད་པས་ཐར་པའི་དོན་དུ་འབད་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པས་ན་འཆི་ཁ་མ་ཞེས་རྒྱལ་པོ་ལ་གདམས་པའི་མདོ་སོགས་ནི་དཔེ་ཙམ་ཡིན་ཏེ་སྐྱེས་ནས་འཆི་ཁ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་འཆད་དོ།།ཁ་ཅིག་ནི་རྒོལ་བ་ལ་འདོད་པས་སྒྲུབ་པ་ཡང་སྣང་སྟེ། བསྒོམ་པ་ལ་འཆི་ཁར་བསྒོམ་ལ་ཡང་རྟོག་པ་མེད་ཅེས་ འཆད་དོ།

有人说：'你们的比喻有过失，就像晴空中太阳虽然光明照耀，但被云等遮蔽时就不明亮一样，比喻不成立。'
对此回答说这并无过失。因为太阳光芒有时被遮蔽而不明亮，无遮蔽时明亮等，是显现于一般众生的显相中。
因此，诸法的自性中无有光明无遮与不明有遮，而是在众生的显相中。烦恼障等虽然明显，但在法的本性中既无明显也无因遮蔽而不明显。
如《中观理论观察》中说：'于诸法实相中，时间大小及明暗，若有分别之人者，岂堪为我之眷属？是故光明即空性。'
因此，于事物无所缘执，仅是显现即为空性，故无所缘境；能缘之心识亦不可得，因此能所二者皆无成立处所，应当修习无所缘想。
此处经文所说修习之事，应知皆与临终时相连。
若问：'是否仅在临终时修习，其他时候则不然？'
对此质疑无立足之处。'临终'并非对事物和时间的确定执著。如《大中观论》中说：'无常变迁中，处所与时间，我未见其有，是故从生起，即住死主前。'龙树菩萨如是说。
又说：'除佛陀之外，一切皆住于无常等性中。'
又龙树菩萨说：'因为死亡时间无有定准，为解脱之故应当精进努力。'
因此，所谓'临终'如《教诫国王经》等中所说仅是比喻而已，因为从出生起就是临终。
有些人对此争论表示认同，显示修行时于临终修习也无分别执著。

།འདི་ནི་ངན་ཏེ་འཆི་ཁའི་གནས་སྐབས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པས་གཟིར་བས་སྐབས་སུ་སེམས་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་སྐྱེ་བ་མེད་། ཐེག་པ་ཆེ་ལ་ཞུགས་པ་སྟེ་། །ཇི་སྲིད་གསོན་པར་ལས་གྲུབ་ནས། །འཆི་བའི་དུས་སུ་དགའ་བས་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ན་ འཆི་ཁ་མ་ནི་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ན་འཆི་ཁ་མར་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་བཟང་ངོ་།།རང་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་འམ། གནས་པའི་དོན་བཤད་ནས་རེ་ཞིག་ཕྱི་ནང་གི་ཉེ་དུ་དང་ནོར་རྫས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་ཆགས་པར་མི་རིགས་པར་སྟོན་པ་ནི། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས་ན་ ཅི་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་ཏེ།དེ་ལ་དངོས་པོ་ནི་ཕྱིར་བརྟེན་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ནང་གཡོ་བར་སྣང་བ་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་མི་རྟག་སྟེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ། །ཞེས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་ སོགས་རྟག་པར་ངས་མ་མཐོང་།།དེ་བས་ཆགས་པའི་བློ་མ་འཇུག་།ཅེས་པ་དང་། སྐབས་དང་སྦྱར་ན་དབུ་མ་རིགས་པ་བརྟག་པ་ལས། གང་ལ་ཆགས་པ་དེ་ཉིད་སྤངས་། དེས་ནི་འཆིང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། །ཁྱད་པར་བུ་དང་བུ་མོ་སོགས། །སྤང་བའི་ཡུལ་དུ་བྱ་བར་རིགས། །ཞེས་ བཤད་པས་ན།གནས་སྐབས་བརྗེ་བས་ན་དེ་ལ་ཆགས་པའི་གནས་མེད་པས་ནམ་ཡང་ཆགས་པར་མི་བྱ་སྟེ། དེའི་གནས་སྐབས་ནི་མི་རྟག་པའི་རྣམ་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པས་བྱ་བ་མེད་དེ། དེས་ན་ཆགས་པ་མེད་དེ། ནང་སེམས་ཅན་དང་། ཕྱི་ཡོ་བྱད་ལ་ཡང་ཆགས་པ་མེད་པར་བྱའོ་ཞེས་ བསྟན་པའི་དོན་ཏོ་།།དེ་ཡང་བློ་རབ་འབྲིང་གི་བྱེ་བྲག་གིས་གཞན་ལ་བཏང་བ་མི་དམིགས་པས་ཟིན་པའི་མ་ཆགས་པ་དང་། དངོས་པོ་ལ་མ་ཆགས་ཀྱང་དེའི་འདོད་པའི་ཡུལ་ལ་ཆགས་པ་དང་མ་ཆགས་པ་འདྲ་ཡང་དམིགས་མེད་ཀྱི་རྒྱས་མ་ཐེབས་པས་མ་བྲལ་བའི་བློ་ཅན་གྱིས་རིམ་པ་བཞིན་བློ་ལ་སྣང་ བར་མཁས་པས་བཤད་པས་ན་འདིར་ནི་དངོས་པོ་ཡུལ་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་ལ་མི་དམིགས་པས་ཤེས་རབ་དང་མ་བྲལ་བར་གནས་པས་མ་ཆགས་པའི་གཙོ་བོའམ་མཆོག་དེ་ཡིན་པས་ན་སྐབས་དོན་ཡང་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ་།།དེ་ལས་གཞན་པ་བསྟན་ བཅོས་རྣམ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་ནི་བཏང་བ་དང་ལྡན་པའི་ཆགས་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན།སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། ཆགས་པའི་ཡུལ་ལ་དངོས་མེད་པར། །དེ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ། །རིགས་སམ་གལ་ཏེ་རི་བོང་རྭ། །དེ་ལའང་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་རིགས། །ཞེས་ གསུངས་པ་དང་མཐུན་པས་ན་ཆགས་པ་མེད་དེ་མི་རྟག་པར་གནས་པས་ཞེས་སྐབས་དོན་དང་ཡང་སྦྱར་རོ།།འདུ་ཤེས་ནི་དེ་ལ་ཐབས་ཀྱིས་གནས་པས་ན་བསྒོམ་པའམ་དེ་ལ་དངོས་པོ་དེ་གནས་པས་ན་དེའི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་ཚུལ་དུ་བྱའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །བརྟེན་པ་དང་རྟེན་དུ་རྒྱུ་ཚོགས་ པས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་འབྱུང་ངམ་སྙམ་ན་རེ་ཞིག་དམ་པའི་དོན་ལ་དེ་མི་སྣང་སྟེ།སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་གཞན་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེའི་དངོས་པོ་ནི་ཉན་ཐོས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་དང་། དབུ་མ་པ་ ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་བསྟུན་ན་ཡང་སེམས་ཙམ་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ཡོད་པར་མངོན་པས་ན་དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།སེམས་རྟོགས་ན་ཞེས་པ་ནི་དོན་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཡེ་ཤེས་སམ་སེམས་དེ་གང་ཡང་མེད་པས་ན་སེམས་རྟོགས་ན་ཞེས་བཤད་པས་འགེགས་པའི་ནའམ། ཡང་ ན་སེམས་རྟོགས་ན་ཞེས་པ་ཡེ་ཤེས་ལ་སྣང་བའི་སེམས་རྟོགས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པའོ་ཞེས་འཆད་པས་ན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པར་གནས་པ་མེད་དོ་།།དེས་ན་མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཉིད་ཡེ་ནས་མེད་པ་ལ། །དེ་ལ་རྟོགས་པའི་བློ་མི་འཇུག་།མ་ཞུགས་ པ་དེ་དེ་ཤེས་ཡིན།།དེ་ཤེས་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ཡང་སྔ་མའི་ཁོངས་སུ་འགྲོའོ། །དཀོན་བརྩེགས་ལས་ཀྱང་། འོད་སྲུངས་སེམས་ནི་ཡོངས་སུ་བཙལ་ནས་མི་རྙེད་དོ། །གང་མི་རྙེད་པ་དེ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་པའོ། །གང་མི་དམིགས་པ་དེ་འདས་པའམ། ད་ལྟར་རམ། མ་འོངས་པ་མ་ཡིན་པས་ན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ།

这是不好的，在临终时刻被痛苦等感受折磨时，心中不会生起禅定。如经中所说：'入于大乘者，只要活着成就事业，临终时欢喜而去。'因此，临终者从一出生就处于临终状态，这样解释是好的。
自性本空或安住的意义说明后，暂时也不应贪著内外亲属和财物等，为此开示说：'一切事物无常，故应当修习于一切不贪著的想法等'。
其中，事物是指外在所依的一切显现，以及内在动摇显现的器情世间一切都是无常的。如说：'一切有为法无常'，又说：'我未见事物等为常，故不生贪著之心'。
若与此处相应，如中观理论中说：'于所贪著彼当舍，以彼将成系缚故，尤其儿女等诸境，应当作为舍境处。'
因此，由于状态变迁，故无贪著之处，永远不应贪著。其状态本性安住于无常相中故无所作为，因此无贪著。应当对内在众生和外在资具都不生贪著，这是所教导的意义。
此外，依据上中下根器的差别，以无缘把握而施予他人的无贪著，以及虽然对事物无贪但对其欲望对境有贪与无贪相似，然因无缘未能遍及而未离执的智者，依次解释显现于心中。
因此，此处是对一切事物、境界、补特伽罗以无缘慧而安住的无贪著之最胜或殊胜者，应当了知这就是此处的要义。
除此之外的二种论典等的自性，因为不是具足舍离的无贪著，故龙树菩萨说：'于贪著境无实有，于彼生起贪著者，应理耶？若兔角等，于彼亦应生贪著。'
与此相顺，故无贪著，以安住无常而与此处义相应。想即以方便安住于彼，故应当修习，或因彼事物安住于彼，故应当以遍及成立之理而行。
依止与所依因缘聚集而生果，因此此处是否也如是生起？暂且胜义中彼不显现。如说：'若证悟心即是智慧，故应修习不另寻求佛陀的想法。'
其事若顺应声闻、唯识、中观等见解，有些了知是唯识宗似乎存在，然而并非如此。'若证悟心'之义是因为无有所证之智慧或心，故说'若证悟心'是遮遣词；或者'若证悟心'是指若证悟显现于智慧中的心，即是智慧，故是智慧，如是解释故无住于声闻等。
因此，经中亦云：'心性本来无，于彼悟智不入，不入彼即是知，彼知无上智。'此亦归入前说。
《宝积经》中亦广说：'迦叶，寻求心已不可得，不可得即是不缘，不缘者非过去、现在、未来。'

།ཡང་སེམས་གང་གིས་ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ། ཡོངས་སུ་རྟོགས་པ་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པས་ན་དངོས་པོ་རྟོགས་རྒྱུ་མེད་པ་ཞེས་བཤད། དེ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། སངས རྒྱས་གཞན་ནས་བཙལ་བྱ་མ་ཡིན་ཏེ།བཙལ་བྱ་ཡིན་ན་སེམས་ཅན་ཐ་དད་པའི་སྐྱོན་ཡང་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གཞན་ན་བཙལ་བྱ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་རྟོགས་པའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། འདི་ཙམ་སྣང་བ་ལོག་པ་ལ། །ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་སྒྲ་ཙམ་ཞིག་།གཞན་དུ་ བཙལ་ལམ་དངོས་འཛིན་མིན།།སྒྲ་ལ་བཙལ་བར་བྱ་མིན་ཏེ། །རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་རང་ལ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་བས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གོམས་པས་གནས་པས་མ་རྟོགས་པ་དེ་ལ་ཐ་དད་པར་རྟོགས་པ་ནི་མཐའ་གཉིས་མ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཚིག་གི་གོ་ཆ་དང་ པོས་ནི་དོན་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ལ།གཉིས་པས་ནི་ཀུན་རྫོབ་དང་བསྟུན་ནོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་སྟོང་པ་དང་བསྟུན་ལ། དེའི་འོག་མས་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བསྟུན་ནོ། །དེའི་འོག་མས་ནི་མཐར་ཐུག་ལ་གཟུང་འཛིན་ལ་མི་དམིགས་པས་ན་སངས་རྒྱས་པ་ལ་དུས་དང་སྔ་ཕྱི་དང་། ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ ངན་མེད་དེ།དཔེར་ན་མར་མེ་མཛད་དང་ད་ལྟར་གྱི་སེམས་ཅན་ཐ་མལ་པ་ལ་ཡང་ཁྱད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་དོན་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་མཁས་པ་ཡན་ཆད་གསུངས་ལ། ཁོ་བོས་ཀྱང་དེ་ལ་སེམས་པ་ཕྲ་བ་སྐྱེས་པ་འདི་བརྗོད་པས་ཁ་ཅིག་སྐྲག་པ་དང་དངང་བ་ལ་ སོགས་པའི་ཡུལ་ཅན་ལ་འདི་ནི་བསྟན་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།གསང་བའི་ལེའུ་དང་པོ་ལས། གང་ལ་ཆོས་ཉིད་གནས་པ་དེ། །ལེགས་པར་རྟོགས་དང་དེ་ལ་མོས། །དེ་ལ་ཅུང་ཞིག་སྦྱིན་པར་བྱ། །དེ་ལས་བཟློག་ལ་དེ་མི་སྦྱིན། །ཞེས་གསུངས་པས་དེ་ནི་དམ་པའི་དོན་ལ་གནས་པའོ་ཞེས་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། ། དེ་བས་དེ་དག་གི་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་གྱི་བར་གྱིས་དོན་བསྡུས་ནས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་ཡིད་གཟུང་བའི་ཕྱིར་དུ་བསྐྱར་བའམ། བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་བསྟན་པ་སྟེ། ། དེ་ནི་བསྡུས་པའི་ཁྱད་པར་ལས་དོན་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དེ་ཞེས་འཆད་པས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པ་དང་འཁོར་རྣམས་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ནི། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་ནས་ཞེས་པའོ། །འཁོར་དགའ་བ་སྐྱེས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་དང་།དེ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་ལྷ་མ་སྲིན་སྡེ་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡི་རང་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་ཡི་རང་བར་གྱུར་ནས་བསྟོད་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་དོ་ཞེས་འཆད་དོ།

又说'能遍知的心也是空性，所遍知的也是空性'等等，故说无有可知之实法。对此的证悟即称为无上智慧。不应从他处寻找佛，若是可寻找的，则有众生差别之过失。因此，《了知无他处可寻经》中也说：'唯有此现象消失，即是无上智慧。故佛仅是名称，他处寻求非执实。不应寻求于名称，证悟即在自心中。'
因此，应知由于习惯于分别念而住，对未证悟者执为差别，即是未断二边的补特伽罗。第一句装甲语说明显现义的自性，第二句随顺世俗，其下句随顺空性，再下句随顺分别念。其下句说明究竟中不缘能取所取，故成佛时无有前后、大小、好坏之别，譬如燃灯佛与现在的凡夫众生也无差别，平等安住。
这是解释安住于本性之义，如诸智者所说。我也对此生起细微思维而说此，对于某些恐惧、畏怯等境者不应宣说此义。如《密续第一品》中说：'于谁法性安住者，善解且于彼生信，应当稍许授予彼，违此之人勿授予。'此将解释为安住于胜义。
因此，彼等摄颂即是'世尊偈颂宣说'等乃至'勿于他处寻佛'，为令虚空藏牢记而重述或以教法方式宣说。由于解释说此摄略差别于义无别，故圆满正等觉佛说已，眷属生欢喜，即'世尊如是宣说已'。眷属生欢喜是指菩萨虚空藏等眷属天龙八部等欢喜赞叹世尊所说。

།བདག་འདྲ་སྡེབ་སྦྱོར་གསལ་ལྡན་མ་ཡིན་ཀྱང་། །དོན་ལ་མོས་ པའི་གང་ཟག་རང་བས་དམན་པ་དང་།།ཆོས་ཉིད་མཐོང་ལ་ལོག་པར་རྟོག་པ་ཅི་ཡོད་ཀྱི། །དོན་དུ་བདག་གིས་བྱས་པ་ཡིན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་དགེ་བ་དེས། །བདག་དང་མཐའ་ཡས་མ་རིག་པ། །མི་མཐུན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཇོམས་ཤོག་།དོན་ལ་མོས་པའི་མཐའ་གཉིས་མེད་པར་ཤོག་།འཕགས་ ་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདོའི་དོན་གསལ་བ་ཞེས་བྱ་བ།

虽然我这样的人不具备明显的诗歌创作才能，
但为了那些信仰法义且不如我的人，
以及为了那些对见到法性有邪见的人，
我撰写此论是为了义理。
以此所生的善业，
愿我和无边的无明，
以智慧摧毁违缘，
愿于义理信解无有二边。
《圣临终智慧经释义》

D4005

སློབ་དཔོན་ཞི་བ་ལྷས་མཛད་པ་རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་དྷརྨ་རཱ་ཛ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའོ།།[་@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། བོདྷི་ པཏྟིདེཤན་བྲྀཏྟི་།བོད་སྐད་དུ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལྟུང་བ་བཤགས་པའི་འགྲེལ་པ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བདེ་གཤེགས་གང་ཞིག་མི་རྟོག་ཐུགས་ཆུད་རྟོག་མེད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་གཽ་ཏམ་ཕྱག་འཚལ་ནས།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་དག་བྱེད་བྱང་ཆུབ་ལྟུང་བཤགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཕན་ཕྱིར་ལུང་དང་མན་ངག་གིས་བཤད་བྱ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་གསུམ་དང་ལྡན་པའི་སངས་རྒྱས་ ཤཱཀྱ་ཐུབ་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་དམ་པའི་ཆོས་མང་པོ་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ནི་ལུང་གི་ཆོས་གསུང་རབ་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་སུ་འདུས་ཏེ།དེའི་ནང་ནས་མདོའི་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་འདིར་འགྱུར་ལ། བཅུ་གཉིས་པོ་ཡང་བསྡུས་པས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་སྟེ། དེ་ལས་ འདི་ནི་མདོ་སྡེ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་འགྱུར་ལ།གཙོར་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་འདུལ་བ་ཡིན་ཏེ། གཞི་དང་ཡན་ལག་གཉིས་ཀ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་སྔོན་བྱུང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟད་མོ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལས་དང་པོ་པ་སོ་ལྔས་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཏུ་བསོད་སྙོམས་ལ་བྱོན་པས་ཆང་འཚོང་མའི་བུ་ འོག་ཏུ་ཤི་བའི་ལྟུང་བ་བཤགས་པའི་དོན་དུ་འཕགས་པ་ཉེ་བ་འཁོར་ལ་བསྐུར་ཏེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའོ།།རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་གྱི་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་ཏུ་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཀྱི་བྲམ་ཟེ་ཁམས་པ་སྐྱེས་ཞེས་བྱ་བས་ཉ་པ་སོ་ལྔ་ལ་ ལམ་ལོག་པ་བསྟན་པས་ཉ་མགོ་བོ་སོ་ལྔ་བར་གྱུར་པའི་དོན་དུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ལ་ལ་ནས་བཤད་དེ།།དེ་ནི་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་གཞུང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་བཤད་པ་ནི་དགོས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སོགས་པ་བཞིར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དེ་དག་གང་ཞེ་ན། དགོས་པའི་དོན་ལ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བརྗོད་བྱ་ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལྟུང་བ་དང་དེ་འདག་པའི་ཐབས་སོ།།རྗོད་བྱེད་ནི་གཞུང་དེ་དག་གོ། །དགོས་པ་ནི་ལྟུང་བ་དེ་དག་པར་བྱེད་པའོ། །དགོས་པའི་ཡང་དགོས་པ་ནི། དེས་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པའོ། །འབྲེལ་པ་ནི་ཐབས་དང་ཐབས་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་ཤུགས་ཀྱིས་བསྟན་པའོ། ། བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཕུང་པོ་གསུམ་མམ། བདུན་དག་པའམ། ཡང་ན་སྟོབས་བཞི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞར་ལ་བརྒལ་ལན་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །མན་ངག་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། མཚམས་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་བྱས་པ་ཆེན་པོས་ནི། བར་མ་ཆད་པར་ཤིན་ཏུ་འགྱོད པས་སྟོབས་བཞི་པོ་འདིས་ཟླ་བ་འམ་ལོ་ལ་སོགས་པར་ཡན་ལག་ལྔས་ས་ལ་གཏུགས་ཤིང་བཤགས་པས་དག་པའི་མཚན་མ་འབྱུང་ཞིང་དག་པར་འགྱུར་རོ།།བར་པས་ནི་ཐུན་དྲུག་དུ་ཟླ་བ་གཅིག་ཏུའོ། །ཐ་མས་ནི་ཐུན་གསུམ་དུ་ཞག་བདུན་དུའོ། །ལྟུང་བ་བྱུང་གི་དོགས་པ་ལ་ནི་ཆོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ གཅིག་གིས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མན་ངག་གི་དོན་ཡིན་ནོ།།འོ་ན་འདི་ན་བདག་གིས་ཐོས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་པོ་དང་ཐ་མ་མེད་པས་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན་། དེ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་[(]བརྩགས་[,]བརྩེགས་[)]པ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ་པར་གླེང་གཞི་ལ་སོགས་པར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།འདི་ནི་དེའི་ནང་ནས་དུམ་བུར་བཏོན་པས་དེ་མེད་པ་ལ་འགལ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། །འོ་ན་ལྟུང་བའི་དངོས་གཞི་མེད་པར་བཤགས་པ་དེ་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་འདིའི་དང་པོ་དང་མཇུག་གོ། །སངས་རྒྱས་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ཁོ་ནར་ངེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་གདུལ་བྱ་ སོ་ལྔའི་དོན་དང་སངས་རྒྱས་ཉེ་བ་ལ་དགོངས་པ་སྟེ།གཞན་མ་བྱོན་ཞིང་ཕྱག་མི་འཚལ་བ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདིའི་འོག་ནས་དེ་དག་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཕྱོགས་ཆད་པ་ནི་མེད་དེ། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྐུ་ཚེ་རིང་བ་དང་དེ་ལྟར་བཞུགས་པ་དོན་མཛད་པ་འདིའི་ཕྱོགས་བཅུ་ན་རྟེན་པ་སྟེ་ཕྱོགས་ བཅུ་ཞེས་པའོ་།།འདས་པ་དང་མ་འོངས་པའི་སངས་རྒྱས་ནི་དབང་པོར་མ་བཞག་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་ལ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

阿阇黎寂天所作圆满。印度堪布达摩拉札与藏地译师圣者智慧共同翻译。

